یکی چراغ سینمای کودک را روشن کند

گفت‌وگو‌با‌امید‌نیاز،‌کارگردان‌«این‌فیلم‌قشنگ‌نیست»

یکی چراغ سینمای کودک را روشن کند

از دنیای کودک پارسی
تاریخ انتشار: ۲۴ اردیبهشت ۱۳۹۶ - ۳:۲

یکی چراغ سینمای کودک را روشن کند

امید نیاز، نویسنده، کارگردان و مدرس تئاتر و سینماست که با «این فیلم قشنگ نیست» در جشنواره کن حضور یافت. او پیش از این نیز موفق شده بود با فیلم «12B» جوایز مختلفی را از جشنواره‌های داخلی و خارجی از آن خود کند. نیاز، با بیان اینکه امروز فیلم و تئاتر کودک و نوجوان یک ژانر جدی در دنیاست، می‌گوید: «کودک و نوجوان امروز ما مخاطب سریال‌های کره‌ای و بازی‌های رایانه‌ای شده و پابه‌پای پدر و مادرش به‌تماشای فیلم‌های بزرگسال می‌نشیند؛ فیلم‌هایی که پایه‌های ذهنی‌اش را به‌شکلی سیاه می‌سازند. در حوزه نوجوان هم بسیار فقیر هستیم و کلاً با نوجوان‌هایمان غریبه‌ایم.» کارگردان «این فیلم قشنگ نیست» متولد ۱۳۵۸ و فارغ‌التحصیل تئاتر از دانشگاه هنر و معماری تهران است. او فعالیت بین‌المللی خود را در عرصه تئاتر از سال ۲۰۰۹ میلادی آغاز کرد و تاکنون ۱۸ نمایش را در کشورهای اتریش، آلمان، سوییس، هلند، ایتالیا و ترکیه روی صحنه برده است. با نیاز که دارای دکترای افتخاری در زمینه «طنز در تئاتر کودک و نوجوان» از دانشگاه بوینس‌آیرس آرژانتین است، گفت‌وگویی مفصل کردیم.

 

فیلم کوتاه شما با نام «این فیلم قشنگ نیست» در جشنواره کن امسال حضور داشت. درباره نحوه حضور فیلم در این جشنواره بگویید؟

قبل از ساخت «این فیلم قشنگ نیست»، فیلم «12B» را به تهیه‌کنندگی فریال بهزاد و مدیر فیلمبرداری غلامرضا آزادی ساخته بودم که در جشنواره‌های بسیاری از جمله گورو و یونیورسال حضور یافت. این فیلم در جشنواره یونیورسال جایزه بهترین دستاورد هنری فستیوال را از آن خود کرد و همان‌جا به جشنواره سندیگو امریکا دعوت شدیم که شهریور برگزار می‌شود. من فیلمنامه کوتاهی هم درباره بچه‌های مبتلا به سندرم داون داشتم که بعد از موفقیت‌های «12B» آن را به کمپانی فیلم کالیفرنیا پیشنهاد دادم. آن‌ها هم با پیشنهادم موافقت کردند و از من خواستند فیلم را بسازم و مدنظرشان بود که فیلم در جشنواره‌های مختلف و به‌خصوص کن شرکت داده شود.

 

با توجه به اینکه تهیهکننده فیلم یک کمپانی خارجی است، موقع ساخت چقدر به مخاطب خارجی توجه داشتید؟

 من این فیلم را هم برای مخاطب داخلی و هم برای مخاطب خارجی ساختم، چرا که معضل کودک‌آزاری و نیز اهمیت ندادن به کودکان مبتلا به سندرم داون یک موضوع کاملاً جهانی است و مخاطبش هم جهانی است. این فیلم با مجوز وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با رعایت تمام قوانین و ضوابط داخلی ساخته شد، اما اگر بنا به دلایلی در ایران پخش نشود، من وظیفه‌ام را از نظر محتوایی انجام داده‌ام و دوست دارم کارم تصویر گویایی از سینمای ایران باشد. در واقع، این فیلم نشان‌دهنده فرهنگ ایرانی است و حتی موسیقی‌اش هم کاملاً ایرانی است و امضای یک ایرانی پای آن است.

 

پیش از شما، پوران درخشنده هم با فیلم «بچههای ابدی» به سراغ موضوع کودکان مبتلا به سندرم داون و مشکلات آنها رفته بود. ساخت فیلمی درباره بچههای مبتلا به این بیماری چه مشکلاتی دارد؟

 قبل از ساخت این فیلم، تئاتری را با نام «این قصه‌ام» در اصفهان روی صحنه برده بودم. در آن تئاتر، باید 45 دقیقه از محمد نظری ــ بازیگر اصلی «این فیلم قشنگ نیست» ــ و تعدادی دیگر از مبتلایان به سندرم داون بازی می‌گرفتیم که به خاطرش بسیار اذیت شدیم. تجربه اجرای آن نمایش، کار را برای تولید فیلم راحت کرد تا محمد نظری در این فیلم بی‌نظیر ظاهر شود.

 

البته سینمای کودک و نوجوان هم درست مثل بچههای سندرم داون به توجه و حمایت نیاز دارد. به عنوان کارگردانی که بیشتر در حوزه کودک و نوجوان کار کردهاید، دلیل دیده نشدن سینما و فیلمهای کودک را چه میدانید؟

 سینمای ایران را در واقع سینمای کودک به جهان معرفی و بین‌المللی کرد، ولی امروز مورد بی‌توجهی و کم‌لطفی قرار دارد. جشنواره فیلم کودک فقط چند روز برگزار می‌شود و چند عکس و گزارش گرفته می‌شود و بعد همه‌چیز فراموش می‌شود! جشنواره فیلم کودک رسماً به یک ویترین چندروزه تبدیل شده که خروجی قابل‌توجهی ندارد و حتی سهمیه‌ای برای بچه‌های مدرسه در نظر گرفته نشده تا بتوانند این فیلم‌ها را ببینند. علیرضا تابش، مدیرعامل بنیاد فارابی، سال گذشته اعلام کرد که می‌خواهند از سینمای کودک حمایت کنند. ولی کو؟ از مهر پارسال تا امروز کدام فیلم جشنواره فیلم کودک و نوجوان اکران شده؟

 

معتقدید باید حمایتهای جدیتری از سینمای کودک و نوجوان شود؟

 بله، فیلم‌ها ساخته می‌شوند برای اینکه دیده شوند، اما از آن‌ها هیچ حمایتی نمی‌شود. تعداد تندیس‌هایی که داده می‌شود، از تعداد بازدیدکنندگان و اکران فیلم‌ها بیشتر است و این درد است!

متأسفانه ما دچار جشنواره‌زدگی شده‌ایم و جشنواره ویترین و بازارچه‌ای شده که هیچ اتفاقی در آن نمی‌افتد و صرفاً یک اتفاق آماری است.

به نظرم، ما باید به جایی برسیم که در هر شهری یک سینما برای کودکان وجود داشته باشد و باید چراغ این سینما را روشن نگه داشت. بعضی مسئولان وعده داده‌اند که به‌زودی شورای راهبردی سینمای کودک راه‌اندازی می‌شود، اما نمی‌دانم چرا هر شورایی که می‌خواهد تشکیل شود، چند سال طول می‌کشد!

 

در صحبتهایتان به بازی گرفتن از کودکان و نوجوانان هم اشاره کردید. به عنوان سؤال آخر، نظرتان درباره استفاده از بچهها به عنوان کاراکتر اصلی در فیلمها چیست و فکر میکنید از این نظر آمار قابل قبولی داریم؟

 حضور کودکان در فیلم‌های خودشان بسیار تأثیرگذار است و مخاطب می‌تواند با قهرمان فیلم همذات‌پنداری کند و با قهرمانان قصه همراه شود. در واقع، اگر از خود کودک خوراک را بگیریم و به او بدهیم، با استقبال بهتری مواجه می‌شویم. البته بازی گرفتن از کودکان آسان نیست و به همین دلیل، کارگردان‌ها تمایل کمتری به درگیر شدن با این شرایط سخت دارند.

 در فیلم‌های جشنواره فیلم کودک و نوجوان کودکان حضور داشتند، اما این فیلم‌ها دقیقاً از همان‌هایی هستند که هرگز فرصت دیده شدن پیدا نمی‌کنند.

در سال‌های دور، بازیگران کودک و نوجوان حضور بیشتری در سینما داشتند، چرا که سینمای کودک فعال‌تر بود و در سینمای کودک بچه‌ها به عنوان بازیگر و ارکان اصلی، حضور پررنگی داشتند. اما بعد تعداد آثار این حوزه افت کرد و از نظر اقتصادی دچار رکود شد. در نهایت، فکر می‌کنم وضعیت فعلی، چیزی که باید باشد نیست و ما در یک سال گذشته فیلمی نداشته‌ایم که بازیگر کودک در آن حضور جدی داشته باشد. اگر هم استفاده‌ای از بازیگران کودک شده، دم دستی بوده است. 

 

منبع: دنیای کودک پارسی

 

دیدگاه کاربران

برای ثبت دیدگاه وارد وب سایت ما شوید.