الگوهای مناسب گفتاری با کودکان و نوجوانان

نقش خلاقیت در روابط خانواده

الگوهای مناسب گفتاری با کودکان و نوجوانان

دکتر علیرضا پیرخائفی، روانشناس و روان‌درمانگر
تاریخ انتشار: ۱۰ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۷:۵۹

الگوهای مناسب گفتاری با کودکان و نوجوانان

زبان در زندگی افراد نقش مهمی دارد، زیرا از یک سو محتوای ارتباط بین افراد را بوجود می‌آورد و مانند تفکر عمل می‌کند و از سوی دیگر وسیله ارتباط است و از طریق گفتار موجب تعامل بین افراد می‌شود. از این منظر زبان و کارکردهای آن در تعامل با کودکان و نوجوانان اهمیت به‌سزایی دارد.

 

کلمات و مفاهیم زبانی نقش مهمی در شکل‌دهی ذهن و شخصیت کودک و نوجوان دارند. بزرگسالان عادت دارند فرزندان خود را با کلمات و حتی القابی خاص صدا زده یا خطاب کنند. اگر چنین اشارات و خطاب‌هایی برای کودک یا نوجوان مثبت و معنایی توام با اعتماد به نفس داشته باشد به شکل‌گیری ذهن و شخصیت قدرتمندی در او منجر می‌شود ولی اگر کلمات و القاب صورتی منفی داشته باشند، تضعیف و کاهش کارآمدی ذهن و شخصیت کودک و نوجوان رقم خواهد خورد.

 

از منظر عصب روان شناختی، کلمات و مفاهیم زبانی در حافظه‌های مغز ذخیره شده و هربار فرد شروع به فکر کردن درباره خود می‌کند آن ها را به یاد می آورد. تکلیف معلوم است، آنچه ما بزرگسالان با فرزندانمان می‌کنیم این است که شخصیت مغز آن‌ها را شکل می‌دهیم. درواقع کودکان و نوجوانان در ارتباطات و تعاملات با دیگران بر اساس مفاهیم و واژگانی فکر و احساس می‌کنند که از دوران پیشین خود با والدین تمرین کرده و به مغز سپرده‌اند.

 گفتار وسیله ارتباط است. ما برای اینکه منظور و مقصود خود را به دیگران بفهمانیم باید با آن‌ها حرف بزنیم. گاهی این تصور غلط وجود دارد که ما باید از روی ایماء و اشارات بفهمیم دیگری چه قصد و منظوری دارد. درواقع بهترین راه ارتباط حرف زدن و رد و بدل کردن کلمات است. سکوت و قطع کردن ارتباط به از بین رفتن اعتماد و درک نادرست از شرایط منجر خواهد شد.

 در برقراری ارتباط الگوهای گفتاری متنوعی وجود دارد. حقیقت این است که برای ارتباط بهتر با کودک و نوجوان باید خلاقیت داشت و راه‌های متنوع و اثرگذاری را کشف کرد. تلاش برای کشف کردن اهمیت زیادی دارد. در خیلی از موارد آنچه دیگران انجام می‌دهند برای ما مفید نیست و کشفی جدید مورد نیاز است.

 الگوهای گفتاری خلاق، معمولا به نگرش و احساسات کودک و نوجوان در ارتباط خیلی اهمیت می‌دهد و سعی می‌کند نگاهی سازنده به آن داشته باشد. در الگوهای گفتاری خلاق بزرگسالان سخنان تحکمی و تحمیلی جایی ندارد؛ به فرد اجازه صحبت کردن داده می‌شود، اما کارآمدی و مؤثر بودن کلمات و ایده‌های پشت آن مورد توجه و هدایت قرار می‌گیرد. در چنین الگوی گفتاری وحشت یا ترس در روابط گرفته شده و حسی جدید از ارتباط به کودک یا نوجوان داده می‌شود. به او فرصت داده می‌شود که منطقی، مناسب و اثربخش صحبت کرده و بتواند در گفتار و زبان انعطاف‌پذیر باشد.

 الگوهای گفتاری خلاق فقط به یک روش یا ارتباط محدود نمی‌شوند. در واقع بزرگسالان برای ارتباط با فرزندان کودک و نوجوان از راه‌ها و روش‌های گوناگون و مفیدی بهره می‌گیرند.

 در الگوی گفتاری خلاق به کودکان و نوجوانان یاد داده می‌شود به همه چیز یکپارچه نگاه کرده و در مقام پاسخگویی برآمده و دلایل قابل قبول ارائه کنند. داشتن ذهن و تفکری همه جانبه را والدین به کودکان و نوجوانان خود می‌آموزند. الگوهای گفتاری سطحی، احساسی و حتی غیر منطقی والدین می‌تواند چنین راهی را به شدت سد کند.

 

 

منبع: به‌اندیشان

کپی مطلب با ذکر منبع بلامانع است.

مطالب مرتبط


دیدگاه کاربران

برای ثبت دیدگاه وارد وب سایت ما شوید.