خیانت همسران؛ زیر پا گذاشتن مرزها

بی‌وفایی زوجین چگونه شکل می‌گیرد؟

خیانت همسران؛ زیر پا گذاشتن مرزها

دکتر خدیجه زال‌پور، روانشناس و روان‌درمانگر
تاریخ انتشار: ۱۹ آبان ۱۳۹۶ - ۱۸:۱۰

خیانت همسران؛ زیر پا گذاشتن مرزها

امروزه موضوع «خیانت»، به یکی از مهم­ترین دلایل مراجعه زوج­ها به مراکز مشاوره و نیز یکی از مهم­ترین دلایل طلاق تبدیل شده است؛ هرچند آمار دقیقی درباره میزان شیوع آن در دست نیست. افراد روابط خود را با این انتظار آغاز می‌کنند که طرفین، تعهدی متقابل نسبت به رابطه احساس نمایند؛ اما ‌‌بی ­وفایی و خیانت، اعتمادی که رابطه بر اساس آن شکل گرفته است را از بین می‌­برد و عملکرد و ثبات رابطه را تحت تأثیر قرار می­دهد. اگرچه اغلب موارد گزارش‌شده خیانت از سوی مردان رخ داده­‌اند، آمار مربوط به خیانت زنان نیز قابل‌توجه و رو به افزایش است.

خیانت سه مؤلفه اصلی را در برمی‌گیرد:

۱. یک رابطه پنهانی که هسته اصلی خیانت است.

۲. یک پیوند عاطفی با نفر سوم که شدت و ضعف آن می­تواند متفاوت باشد.

۳. یک بخش جنسی که در اغلب موارد هیجان آن بیش از روابطی است که دارای چارچوب مشخص هستند.

برخی از عوامل در بالا رفتن خطر خیانت بین زوجین نقش دارد. عواملی از قبیل ازدواج در سنین پایین، ازدواج به دلایل نادرستی همچون فشارهای خانوادگی و اجتماعی، ناتوانی در کنار آمدن با تغییراتی که در خانواده رخ می­دهد، تجربه مرگ و فقدان، مشکلات مالی و بیکاری ازجمله مهم­ترین عوامل مؤثر بر افزایش احتمال خیانت محسوب می‌شوند. همچنین موقعیت­‌هایی از قبیل تولد فرزند و تغییراتی که متعاقب آن در رابطه زوج به وجود می‌­آید، می­تواند فاصله­ای را بین زن و مرد ایجاد کند و به‌ویژه در مردان احساس کنار گذاشته شدن و اهمیت نداشتن را به وجود آورد؛ فاصله عاطفی و فقدان تعامل و زمان مشترک بین زوجین به دلیل مسائل عاطفی­‌ای که با خود به همراه می­‌آورند، می‌توانند احتمال وقوع بی‌­وفایی را در روابط افزایش دهند.

بی­‌وفایی ممکن است بنا به دلایل فردی و یا به دلایلی که مربوط به رابطه هستند رخ دهد. تفاوت در ارزش­های دو طرف، تفاوت در اولویت­های زندگی و فقدان علایق مشترک، ازجمله عوامل مربوط به رابطه هستند که در افزایش خطر خیانت مؤثرند. ازجمله عوامل فردی که ممکن است فرد را به سمت خیانت سوق ­دهد نیز می­توان به بی­‌مسئولیتی در برابر تعهدها و چارچوب­های زندگی مشترک، نیاز به تجربه هیجان، منافع مالی یا اجتماعی اشاره کرد.

 

باورهای رایج درباره خیانت

مجموعه­‌ای از تصورات و باورهای نادرست درباره خیانت وجود دارند که در بسیاری موارد موجب می­شوند احساسات، تصورات و واکنش­های نامناسبی در مواجهه با خیانت رخ دهد:

برخلاف تصور رایج، خیانت ممکن است در یک رابطه موفق، عاشقانه و رضایت­‌مندانه هم رخ دهد. خیانت بیش از آنکه به عشق مربوط باشد، به زیر پا گذاشتن مرزها مربوط است.

باور نادرست دیگر این است که خیانت بیشتر به خاطر جذابیت جنسی رخ می­دهد. جذابیت خیانت کردن برای بسیاری از افراد، بیش از آنکه جنسی باشد، این است که می‌­توانند در نگاه فردی دیگر که برای آن‌ها جذاب است، تحسین شوند و یا در این رابطه جدید، نقش­‌های جدیدی را تجربه کنند و فرصت‌­های جدیدی برای رشد به دست آورند.

بسیاری از افراد فکر می­کنند فردی که خیانت می­کند، همیشه نشانه‌­هایی از خود به‌جا می­گذارد و همسر ساد‌‌ه‌­دل او سرخود را در برف فروبرده است. درحالی­که بسیاری از خیا‌‌نت­ها هرگز کشف نمی­شوند. بعضی افراد می­توانند با موفقیت­ زندگی زناشویی خود و رابطه دوم خود را از یکدیگر جدا کنند و یا دروغ‌گوهای ماهری هستند که هرگز لو نمی­روند.

باور رایج دیگر این است که فردی که خیانت می­کند، علاقه کمتری به رابطه جنسی با همسر خود دارد. درحالی‌که هیجانی که در رابطه دوم تجربه می­شود می­تواند شور و حرارت رابطه جنسی با همسر را بیشتر کند.

برخلاف این تصور که فردی که دست به خیانت زده است، در خانه به‌اندازه کافی تأمین نشده است، واقعیت این است که احتمال خیانت از سوی همسری که در خانه سرمایه­‌گذاری کمی می­کند نسبت به فردی که دهنده­‌تر است، بیشتر است.

 

آثار و عوارض خیانت

بی­‌وفایی و خیانت، پیامدهای وخیمی را برای طرف خیانت­‌دیده و نیز فرد خیانت­‌کننده به همراه دارد. هنگامی‌که فرد وارد رابطه دومی می­شود، نه‌تنها از همسر خود بلکه از خود و تصویری که از خود داشته است هم دور می­شود. عمر روابط خارج از چارچوب چندان طولانی نیست و در اغلب موارد از چند ماه تا حدود دو الی سه سال در نوسان است.

هر رابطه یک مرحله «ماه­‌عسل» دارد که در آن افراد احساس سرزنده بودن، دوست داشتن و دوست­‌داشتنی بودن را تجربه می­کنند. هنگامی‌که این مرحله به پایان می­رسد، رابطه به سمت ‌کسل­‌کننده شدن می­رود. روابط خارج از چارچوب زناشویی نیز از این قاعده مستثنا نیستند. درنتیجه، دیر یا زود فردی که مرتکب خیانت شده است، با فروکش کردن هیجان اولیه با واقعیت­‌هایی درباره هر دو رابطه مواجه می­شود که خود را در مدیریت کردن آن ناتوان و مستأصل می­یابد.

 

بهترین اقدام هنگام مواجهه با خیانت چیست؟

روبرو شدن با موضوع خیانت همسر، مجموعه­‌ای از احساسات پیچیده و درهم­‌تنیده را در افراد برمی­‌انگیزد. فردی که با خیانت روبرو شده است، آمیخته­­‌ای از احساساتی مثل خشم و انزجار، بهت، ترس، نگرانی و غم را تجربه می­کند. سؤال‌های بی‌جواب بسیاری به ذهن او هجوم می­آورد و ابهام درباره آینده رابطه و سردرگمی در تصمیم­‌گیری، موقعیت را بسیار پیچیده می­کند. در بسیاری از موارد، فرد به دلیل احساس شرم و یا ترس از عواقب آن در برابر این توفان سهمگین که زندگی مشترک او را ویران کرده است سکوت می­کند و رنج بسیاری را در تنهایی تحمل می­کند.

طبیعی است که فرد پس از خیانت همسر، احساسات متناقضی نسبت به او داشته باشد. بسیاری اوقات نمی­‌داند چه می­خواهد و مطمئن نیست که آیا هنوز همسر را دوست دارد یا نه. موقعیت بسیار گیج­‌کننده­‌ای است که در آن فرد بین ماندن و رفتن در تردید است. هنگامی‌که خیانت رخ داده است، کسی نمی­تواند به عقب برگردد و آن را پاک کند؛ اما می­تواند اجازه دهد که این درد مداوا گردد یا اینکه او را از پای درآورد و بقیه زندگی‌اش را با تلخی عجین کند.

نباید فراموش کرد که فردی که دست به خیانت زده است نیز در موقعیت بسیار دشواری قرار دارد و از احساس گناه شدیدی رنج می­برد. اگر در خوش‌بینانه‌ترین حالت همسر حاضر به ادامه زندگی مشترک با او باشد، باید بعد از انجام چنین کاری که هم ازنظر اخلاقی و هم ازنظر عقلی نادرست است به زندگی ادامه دهد و هرروز با همسر خود روبرو شده و شاهد این باشد که همسرش درد باورنکردنی­‌ای را تجربه می­کند که می­داند خودش مسبب آن بوده است و دیگران نیز او را مجرم و بازنده می­‌دانند.

بنابراین، هم فرد خیانت دیده و هم فرد خیانت­‌کننده در موقعیت دشواری قرار دارند و ممکن است به کمک احتیاج داشته باشند. پیش از هر تصمیم درباره آینده رابطه، لازم است افراد از کمک یک متخصص روان­شناس و یا زوج‌­درمانگر استفاده کنند تا هم به آن‌ها کمک شود تا هم بتوانند با زخم­‌های روحی ناشی از این اتفاق دردناک مواجه شوند و هم به تصمیم­‌گیری مناسب­تری برسند. چراکه در ابتدای برملا شدن خیانت، حجم احساسات و میل به التیام آن‌ها با یک اقدام تلافی­‌جویانه و همراه با خشم به‌قدری زیاد است که قدرت درک درست موقعیت و تصمیم صحیح را از افراد سلب می‌نماید.

تصمیم به ماندن یا ترک رابطه برای هر فرد، یک تصمیم شخصی است که به عوامل مختلف بستگی دارد:

عواملی از قبیل اینکه تا چه اندازه فردی که مرتکب خیانت شده از رفتار خود پشیمان است؟

تا چه اندازه مایل است درباره خیانت صورت گرفته صحبت کند و برای جبران آن و ترمیم آسیب­‌های وارده به رابطه تلاش می­کند؟

آیا تنها به این خاطر که خیانتش آشکار شده ناراحت است؟

 آیا رابطه قرار است به‌آسانی به سمت الگوی ناسالم قبلی برگردد؟

تا چه اندازه فرد نقش و مسئولیت­‌های خود را در رابطه و در خانه به عهده می­گیرد؟

 آیا فکر می­کند جذب شدن به جنس مخالف طبیعی است و در آینده هم ممکن است رخ دهد؟

به‌طورکلی تا چه اندازه می­توان فرد را در مورد موضوعات دیگر فردی صادق به‌حساب آورد؟

بررسی این موضوعات پیش از تصمیم­‌گیری، به افراد کمک می­کند تا تصمیم بهتر و واقع­‌بینانه­­‌تری برای ماندن در رابطه و یا ترک آن اتخاذ نمایند.

وجود فرزند عامل مهمی است که بر تصمیم­‌گیری زن یا مرد خیانت­‌دیده برای ادامه یا قطع زندگی مشترک اثرگذار است. جدایی پس از خیانت همسر، اثرات طولانی­‌مدتی بر زندگی فرزندان دارد. البته به این معنی نیست که حفظ زندگی مشترک همیشه بهترین تصمیم برای فرزندان است. واقعیت این است که طلاق یک ابزار اجتماعی مفید و ضروری است. نگرانی درباره آینده فرزندان باعث می­شود طلاق در خانواده­‌های دارای فرزند، عجولانه رخ ندهد؛ اما هرگز تصمیم به ادامه زندگی مشترک نباید تنها به خاطر فرزندان باشد؛ چراکه چنین تصمیمی از یک‌سو احساس خشم خودآگاه و ناخودآگاه زیادی را در پدر یا مادر خیانت دیده و از سوی دیگر، احساس دِینِ زیادی را در فرزند ایجاد می‌نماید، انگار که فرزند مسئول همه خشم فروخورده و تحمل­‌شده والد، خود است.

تصمیم درباره جدایی پس از خیانت تحت تأثیر عوامل مختلف اجتماعی و اقتصادی نیز قرار دارد. متأسفانه هنگامی‌که همسر شما مرتکب خیانت می­شود و شما تصمیم به جدایی می­گیرید، برخی از اطرافیان شما را به خاطر شکست در ازدواجتان سرزنش می­کنند، بدون اینکه عواملی را که منجر به جدایی شده است در نظر بگیرند.

 

برای تصمیم­ گیری درباره ماندن یا ترک رابطه این اصول را در نظر بگیرید:

خودتان تصمیم بگیرید. این تصمیم مخصوص شما و به عهده خود شماست نه فردی دیگر.

در تصمیم­‌گیری عجله نکنید.

تا جایی که می­توانید از منابع مختلف اطلاعات کسب کنید و با شناخت و آگاهی تصمیم بگیرید.

تصمیم خود را صرفاً بر اساس احساسات و یا صرفاً بر اساس واقعیات نگیرید. هم احساسات و هم واقعیت­‌های عملی زندگی در تصمیم­‌گیری نقش دارند.

و مهم‌ترین نکته آن‌ است که چه تصمیم به حفظ رابطه داشته باشید و چه بخواهید آن را ترک کنید، لازم است از یک متخصص کمک بگیرید تا هم با پیامدهای خیانت و هم پیامدهای تصمیم‌تان بهتر مواجه شوید و همچنین عوامل خطرزای احتمالی که ممکن است موجب وقوع مجدد خیانت در آینده شوند، حل‌وفصل گردند.

 

 

اگر سئوالی در این زمینه هست یا نیاز به کمک دارید، کارشناسان «به‌اندیشان» در خدمت شما هستند؛ با ما تماس بگیرید. 

مطالب مرتبط


دیدگاه کاربران

برای ثبت دیدگاه وارد وب سایت ما شوید.