چه کنیم بچه ها از مدرسه نترسند؟


بازگشایی مدارس برای دانش‌آموزان پایه اول دبستان با اشک و لبخندهای فراوانی همراه است به‌گونه‌ای که در اولین روز سال تحصیلی بسیاری از این دانش‌آموزان به دلیل وابستگی زیاد به والدین دچار بی‌قراری و ترس می‌شوند و این مسأله باعث می‌شود تمایل چندانی به حضور در مدرسه نداشته باشند. دیدن چهره اشک‌بار برخی از دانش‌آموزان اول ابتدایی در روز بازگشایی مدارس خاطرات شیرین کودکی را برای افراد تداعی می‌کند خاطراتی که نه‌تنها گذر زمان آن را کمرنگ نمی‌کند بلکه به یکی از بهترین لحظات زندگی تبدیل می‌شود و آنچه بیش از هر چیزی این خاطره را برای ما شیرین کرده چهره خندان و مهربان معلمانی است که در ورودی کلاس آماده حضور ما بوده‌اند. این خاطره شیرین در زمان خود یکی از ترس‌های بزرگ برخی کودکان است، آنها به محض ورود به مدرسه و جدایی از والدین بی‌قراری می‌کنند و دچار ترس، استرس و اضطراب می‌شوند که برای راه‌های مقابله با این ترس و تجربه، گفت‌وگویی با یکی از معلمانی انجام داده‌ایم که سال‌ها با عشق و علاقه در کنار این دانش‌آموزان حضور داشته است.بازگشایی مدارس برای دانش‌آموزان پایه اول دبستان با اشک و لبخندهای فراوانی همراه است به‌گونه‌ای که در اولین روز سال تحصیلی بسیاری از این دانش‌آموزان به دلیل وابستگی زیاد به والدین دچار بی‌قراری و ترس می‌شوند و این مسأله باعث می‌شود تمایل چندانی به حضور در مدرسه نداشته باشند. دیدن چهره اشک‌بار برخی از دانش‌آموزان اول ابتدایی در روز بازگشایی مدارس خاطرات شیرین کودکی را برای افراد تداعی می‌کند خاطراتی که نه‌تنها گذر زمان آن را کمرنگ نمی‌کند بلکه به یکی از بهترین لحظات زندگی تبدیل می‌شود و آنچه بیش از هر چیزی این خاطره را برای ما شیرین کرده چهره خندان و مهربان معلمانی است که در ورودی کلاس آماده حضور ما بوده‌اند. این خاطره شیرین در زمان خود یکی از ترس‌های بزرگ برخی کودکان است، آنها به محض ورود به مدرسه و جدایی از والدین بی‌قراری می‌کنند و دچار ترس، استرس و اضطراب می‌شوند که برای راه‌های مقابله با این ترس و تجربه، گفت‌وگویی با یکی از معلمانی انجام داده‌ایم که سال‌ها با عشق و علاقه در کنار این دانش‌آموزان حضور داشته است.

در ابتدا خودتان را معرفی کنید.
لیلا زعفری هستم و حدود 14 سال است که پایه اول دبستان را تدریس می‌کنم.


خودتان تمایل به تدریس این پایه داشتید؟
بله، تدریس پایه اول دبستان از سخت‌ترین دوره‌های آموزش است به همین دلیل معلمان اندکی به فعالیت در این پایه تمایل دارند و یا عده‌ای که ناچار به تدریس هستند پس از کسب تجربه و مهارت کافی به پایه‌های دیگر گرایش پیدا می‌کنند، اما من به دلیل عشق به کودکان و تدریس نخستین آموزه‌های تعلیم و تربیت همچنان تمایل دارم در پایه اول دبستان به فعالیت ادامه بدهم.


برخی کودکان در سن ورود به مدرسه با مشکلاتی مانند ترس از مدرسه مواجه هستند؛ یک معلم چگونه می‌تواند بر این حس کودکان غلبه کند؟
در وهله اول باید گفت معلمی می‌تواند در این راه موفق شود که دارای صبر و بردباری باشد تا کودکان در بدو ورود به مدرسه علاوه بر برقراری ارتباط عاطفی، از معلم حرف‌شنوی داشته باشند. برخی کودکان در سن ورود به مدرسه دچار ترس و نگرانی شدیدی نسبت به دور ماندن از والدین به خصوص مادران دارند به همین دلیل این دسته از دانش‌آموزان به شدت بی‌قرار هستند به‌گونه‌ای که حتی لحظه‌ای در کلاس حضور پیدا نمی‌کنند و در آغوش مادرشان پنهان می‌شوند. یک معلم با رفتار صحیح می‌تواند در این لحظه آرامشی را به کودک منتقل کند تا از مادر کمی فاصله بگیرد و در کنار همکلاسی‌هایش در کلاس حضور پیدا کند. به عنوان مثال معلم باید ابتدا زمینه دوستی را با کودک فراهم کند و فضای کلاس را برایش شاد و جذاب جلوه دهد تا این حس به کودک تلقین شود که تنها برای مدت کوتاهی از مادرش دور می‌ماند.


اگر دانش‌آموزی با معلم ارتباط عاطفی خوبی برقرار نکرد چه باید کرد؟
برقرار نشدن ارتباط کودک با معلم نشان‌دهنده آن است که والدین قبل از ورود به مدرسه آموزش‌های لازم در خصوص فضای کلاس، مدرسه و شخصیت معلم را به کودکان یاد نداده‌اند که این مسأله کمی کار را سخت‌تر می‌کند و معلم ناچار است مدتی قوانین و مقررات مدرسه را با ایجاد سرگرمی به کودک بیاموزد تا ترسش نسبت به مدرسه بیشتر نشود، به همین دلیل توصیه ما به خانواده‌ها این است که حتماً قبل از ورود به مدرسه، کودکان خود را با فضای آموزشی، معلم و ... آشنا کنند تا کودک با آمادگی بیشتر به مدرسه راه پیدا کند.


خانواده‌ها تا چه میزان می‌توانند بر ترس کودکانشان در بدو ورود به مدرسه تأثیر داشته باشند؟
نقش خانواده‌ها انکارناپذیر است. متأسفانه برخی خانواده‌ها از معلم و مدرسه ابزار تنبیهی می‌سازند؛ برای مثال وقتی کودکشان از حرف‌های آنها سرپیچی می‌کند می‌گویند به معلمتان می‌‌گویم و یا از ناظم مدرسه می‌خواهم تو را تنبیه کند. متاسفانه اینگونه جملات، مدرسه را برای دانش‎آموز محل تنبیه‌ و معلم را یک فرد خشن جلوه می‌دهد. به همین دلیل به خانواده‌ها توصیه می‌شود دانش‌آموز را در هر شرایطی به تعامل با معلم و دوستی با همکلاسی‎هایش تشویق کنند.


آیا گذراندن دوره پیش دبستانی در آمادگی دانش‌آموزان برای ورود به مدرسه مؤثر است؟
نمی توان به صورت قطعی گفت، چون دانش‌آموزانی هستند که به دلایل مختلف این دوره را سپری نکرده‌اند اما با آمادگی بیشتری در مدرسه حضور داشتند و حتی نمرات مناسبی کسب کرده‌اند. به نظر من آنچه در این میان بیش از پیش دبستانی می‌تواند مؤثر باشد آموزش‌های قوانین مدرسه به دانش‌آموز توسط والدین است.


خانواده‌ها چگونه می‌توانند احساس امنیت را به دانش‌آموز خود منتقل کنند؟
والدین به‌خصوص مادران باید تعامل خوبی با مدرسه از جمله معلم داشته باشند زیرا زمانی که دانش‌آموز متوجه رابطه دوستی مادر و معلم می‌شود در کلاس احساس امنیت بیشتری می‌کند. همچنین توصیه می‌شود والدین یا فرزندان ارشد خانواده قبل از بازگشایی مدرسه خاطرات خوب دوران تحصیل را با هم مرور کنند و فضای مدرسه را برای کودکان شاد جلوه دهند و در روزهای اول بازگشایی مدرسه کودک را همراهی کنند و با سایر مادران تعامل و دوستی داشته باشند.


معلم چه اقداماتی باید انجام دهد؟
معلم نیز نباید تمام قوانین مدرسه و کلاس را به اجبار تبدیل کند؛ برای مثال دانش‌آموزانی که دوره پیش دبستانی را گذرانده‌اند چندان به قوانین مدرسه و کلاس پایبند نیستند و یک معلم در چنین شرایطی نباید پرخاشگری کند و کودک را مجبور به نشستن پشت نیمکت کند بلکه باید با تشویق و جایزه دادن تمایل کودکان را به پیروی قوانین افزایش دهد. همچنین معلمان نباید به خصوص در روزهای ابتدایی سال تکالیفی بیش از توان کودکان را بدهند تا کودک رغبت بیشتری برای انجام تکالیف و حضور به موقع داشته باشد. علاوه بر این معلم می‌تواند ضمن آشنایی با توانمندی‌های کودکان به آنها مسئولیت‌های کوچکی را واگذار کند تا دانش‌آموز احساس مؤثر بودن در مدرسه را داشته باشد. همچنین معلم باید سعی کند دانش‌آموزانش ارتباط مناسبی با یکدیگر برقرار کنند و در انجام کارها با یکدیگر مشارکت داشته باشند، زیرا کودکان زمانی که احساس می‌کنند مؤثر هستند احساس رضایت بیشتری دارند.


کنترل نکردن ترس کودکان چه تأثیری می‌تواند بر عملکرد تحصیلی آنها داشته باشد؟
علت ترس کودکان باید در مراحل اولیه توسط والدین و معلم شناسایی شود در غیر این صورت حضور مشاور و روانشناس بسیار ضروری می‌شود، زیرا کنترل نکردن ترس، علاوه بر موفقیت‌آمیز نبودن دوران تحصیلی، می‌تواند در شکل‌گیری شخصیت کودکان و همچنین تمایل آنها به ادامه تحصیل تأثیر منفی داشته باشد به همین دلیل همکاری خانواده‌ها با مدرسه لازم و ضروری است.
آیا برگزاری جشن شکوفه‌ها در کاهش ترس و اضطراب کودکان مؤثر است؟
در بیش از 80 درصد کودکان این مراسم نقش مؤثری دارد زیرا دانش‌آموز در کنار سایر همکلاسی‌هایش با فضای مدارس، مراقبت از خود، استفاده از سرویس بهداشتی، قوانین مدرسه و ... آشنایی پیدا می‌کند و هرچه این آشنایی در فضای مفرح و شاد برگزار شود دانش‌آموز هیجان بیشتری برای حضور در مدرسه پیدا می‌کند.
با توجه به اینکه به آغاز سال تحصیلی نزدیک می‌شویم به والدین و معلمان پایه اول دبستان چه توصیه‌ای دارید؟
در ابتدا به خانواده‌ها از جمله مادران توصیه می‌شود از وابسته کردن کودکان به خود به شدت اجتناب کنند زیرا گاهی روش‌های تربیتی معلم به دلیل وابستگی شدید مادر و فرزند و حمایت‌های عاطفی شدید خانواده با شکست مواجه می‌شود. همچنین توصیه می‌شود حتماً قبل از بازگشایی مدارس دانش‌آموز را با قوانین مدرسه آشنا کنند و در هنگام تهیه لوازم‌التحریر نظر کودکان را جویا شوند تا کودک رغبت بیشتری برای استفاده از آنها و حضور در مدرسه داشته باشد و به معلمان و همکاران نیز توصیه می‌شود صبور باشند و با کودکان رابطه دوستی برقرار کنند.





نام
نام خانوادگی
ایمیل
عنوان
متن