رشد کودک: ۵ سال اول

1397/02/15

۵ سال اول زندگی کودک برای رشد بسیار حیاتی است. تجاربی که آنها در این سالها کسب می‌کنند در شکل‌دهی فرد بالغی که به آن تبدیل می‌شوند، کمک می‌کند. بیش از هر چیزی، رابطه شما با کودک‌تان روش یادگیری و رشد کودک شما را شکل می‌دهد.

رشد زودهنگام کودک

رشد اصطلاحی است که برای تشریح تغییرات رشد فیزیکی و همچنین توانایی یادگیری مهارت‌های اجتماعی، احساسی، رفتاری، فکری و ارتباطی که کودک در زندگی به آنها نیاز دارد، مورد استفاده قرار می‌گیرد. تمامی این حوزه‌ها به هم پیوند خورده‌اند، و همه به یکدیگر وابسته‌اند و بر یکدیگر اثر می‌گذارند.

در ۵ سال اول زندگی، مغز کودک شما بیشتر و سریع‌تر از زمان‌های دیگر زندگی‌اش رشد می‌کند. اولین تجاربی که کودک شما کسب می‌کند-چیزهایی که می‌بیند، می‌شنود، لمس می‌کند، بو می‌کند و می‌چشد-مغزش را تحریک می‌کند و میلیون ها رابطه ایجاد می‌کند. این زمانی است که بنیان‌های یادگیری، سلامتی و رفتاری در طول زندگی وضع می‌شوند.

هم ژن‌ها و هم محیط پیرامون بر رشد کودک شما اثر می‌گذارند.ژن ها نقشه کلی رشد فرزند شما هستند و حامل اطلاعاتی درمورد اینکه فرزند شما چه شکلی می‌شود. چگونگی رفتار احتمالی او، سلامت فیزیکی و ذهنی‌اش و غیره است. اطلاعات ژ‌ های یک کودک از والدین او به‌دست می‌آید.

محیط پیرامون همان تجربیاتی است که کودک شما در خانواده، مدرسه و جامعه بزرگ‌تر کسب می‌کند. محیط بر چیزهایی مثل زبان کودک، میزان استقلال او، چگونگی بازگشت به عقب از لحظات دشوار زندگی و میزان توانایی او در ایجاد ارتباط اثر می‌گذارد.

با رشد کودک شما، ژن ها و محیط بر یکدیگر اثر می‌گذارند. مدل همکاری ژن های کودک و محیط پیرامون بر رشد او تاثیر می‌گذارند. برای مثال، پاسخ کودک نوپای شما به یک موقعیت پر تنش و پراسترس به طبیعت او (بیشتر به ژن های او برمی گردد) و روابطی که با دیگران در محیط برقرار می‌کند (معمولا خانواده و پرستاران نزدیک او) بستگی دارد.

کودکان به گونه‌ای به دنیا آمده‌اند که آماده یادگیری‌اند و مغز‌های آنها با استفاده بیشتر، رشد می‌کنند. پس کودک شما نیاز به یک محیط محرک با تعداد بسیاری فعالیت‌های متفاوت دارد که برای یادگیری و بازی کردن به او راه‌های زیادی نشان دهد و فرصت‌های زیادی برای تمرین چیزهایی که فرا گرفته است در اختیارش بگذارد.

روابط: رشد چطور رخ می دهد؟

روابط کودکان بر تمام حوزه‌ها و مراحل رشد آنها اثر می‌گذارد.چرا که ارتباطات همان تجارب هستند. در حقیقت، ارتباطات مهمترین تجربیات محیط پیرامون کودک شما هستند و بیشترین چیزها را در مورد دنیای اطرافش به او یاد می‌دهند. آنها به نوبه خود، نحوه نگرش او به جهان را شکل می‌دهند.

کودک شما با بودن در یک رابطه، برای مثال وقتی که با شما ارتباط برقرار می کند و همچنین دیدن روابط دیگر افراد مانند نحوه رفتار شما با همسرتان و نحوه رفتار او با شما، در مورد جهان چیزهایی یاد می‌گیرد.

او از طریق روابط یاد می‌گیرد که آیا جهان امن و امان است، آیا دوستش دارند، چه کسی او را دوست دارد، وقتی گریه کند، بخندد یا حالت چهره اش را تغییر دهد، چه اتفاقی رخ می‌دهد، و خیلی چیزهای دیگر. و این یادگیری اساس مهارت‌های ارتباطی، رفتاری، اجتماعی و دیگر مهارت‌های اوست.

مهم‌ترین روابط کودک شما با خودتان، دیگر اعضای خانواده و مراقبان اوست. برای مثال، اولین معلمان دوران کودکی. این روابط زودهنگام شالوده رشد سلامت کودک شما هستند.

چرا بازی کردن مهم است ؟

در سال‌های اولیه، راه اصلی یادگیری و رشد فرزند شما، از طریق بازی کردن است.

بازی برای کودک شما مفرح است و به او فرصت اکتشاف، مشاهده، آزمایش، حل مسائل و یادگیری از اشتباهاتش را می‌دهد. او برای این کار به حمایت و تشویق شما نیاز دارد. اما مهم است که سعی کنید بین کمک کردن به او و اینکه به او اجازه اشتباه کردن بدهید، تعادل ایجاد کنید، چراکه بخش بزرگی از یادگیری این است که خودش نحوه کار جهان را کشف کند.

اکثر زمان‌هایی که به بازی، صحبت کردن، گوش کردن و تعامل با شما مشغول می‌شود به او کمک می‌کند تا مهارت‌های مورد نیاز در زندگی‌اش همچون ارتباطات، تفکر، حل مشکلات، پیش رفتن و قرار گرفتن در کنار دیگر افراد و بچه ها، را یاد بگیرد.

اما مهمتر از همه، بازی کردن یک رابطه ساز عالی است. وقت گذاشتن برای بازی کردن با کودکتان یک پیام ساده برای او دارد: تو برای من مهمی. این پیام به کودک شما کمک می‌کند یاد بگیرد که چه کسی است و در کجای دنیا قرار گرفته است.

یک رابطه تربیتی عاشقانه، به شما و فرزندتان کمک می‌کند تا هر روز کمی بیشتر در مورد یکدیگر بدانید. با رشد و نمو فرزند شما، نیازهای او نیز تغییر می‌کند. نیازهای او و نحوه رویارویی با این نیازها را بیشتر یاد می‌گیرید.

دیگر چیزهایی که رشد کودک شما را شکل می دهند :

تغذیه، فعالیت فیزیکی، سلامتی و محله ای که در آن زندگی می کنید نیز تأثیر بزرگی بر تندرستی و رشد کودک شما دارند.

شما بر روی بعضی از این موارد کمی کنترل دارید مثل تغذیه و فعالیت‌های او. اما ممکن است روی مابقی همچون بهداشت کنترل کمتری داشته باشید.

تغذیه مناسب

غذای سالم انرژی و مواد مغذی مورد نیاز برای رشد را به فرزند شما می‌دهد. این امر به رشد حس چشایی او کمک می‌کند. غذای خانگی سالم و الگوهای غذایی در سال های اول می تواند عادات غذایی سالم را برای تمام زندگی مهیا کند.

فعالیت فیزیکی

فعال بودن از لحاظ فیزیکی، موجب تحرک کودک شما می‌شود. این امر موجب رشد مهارت‌های حرکتی او می‌شود و به او کمک می‌کند فکر کند و این فرصت را برایش ایجاد می‌کند تا جهان خود را کشف کند. پس فرزند شما به فرصت‌های زیادی برای بازی فعالانه، هم در داخل و هم در بیرون از خانه نیاز دارد.

بهداشت

بهداشت کودک شما می‌تواند بر رشد او تاثیر بگذارد. تمام کودکان در بعضی مواقع بیمار می‌شوند، مانند سرفه و سرماخوردگی، گوش درد یا ورم معده و روده. به طور کلی این بیماری‌های کوچک دوران کودکی موجب هیچ مشکل بلند مدتی در رشد نمی‌شوند.

اما بیماری‌های بلند مدت و مزمن همچون دیابت، آسم، فیبروز کیستی یا سرطان می‌تواند بر رشد کودک شما اثر بگذارد. اگر فرزند شما یک بیماری مزمن دارد، بهتر است با پزشک خانوادگی خود، پرستار سلامت کودک و خانواده یا دیگر متخصصان پزشکی (برای مثال، متخصص اطفال) در مورد چگونگی تاثیر آن بر رشد کودک، مشورت کنید.

محل زندگی و رشد اجتماعی کودک

محل زندگی و جامعه محلی بر رشد کودک شما اثر می گذارد. برای مثال، رشد فرزند شما با داشتن روابط خوب با معلمان، شرکت در فعالیت های اجتماعی (مثلا یک جشن داخل مدرسه) و دسترسی داشتن به چیزهایی مثل زمین بازی، پارک، فروشگاه و سرویس های محلی همچون مهد کودک ها، مدارس، مراکز بهداشتی و کتابخانه ها پشتیبانی می شود.

اما چیزهایی مثل مسکن نامناسب، مهد کودک‌های بی‌کیفیت و زمین‌های بازی نا امن می‌تواند رشد کودک شما را به خطر بیاندازد.

سرعت رشد متفاوت

بچه ها سرعت رشد و نمو متفاوتی نسبت به هم دارند. بیشتر مهارت‌ها و رویدادها برای همه آنها رخ می‌دهد اما سنی که هر کودک آنها را تجربه می‌کند ممکن است با بچه‌های دیگر و حتی در یک خانواده متفاوت باشد.

برخی از والدین نگران زمان راه افتادن کودک خود هستند و برخی دیگر نگرانند که چرا کودکشان هنوز از لگن دستشویی استفاده نمی‌کند، برخی هم ممکن است نگران رویش اولین دندان فرزند خود باشند.

یادآوری این نکته که هر کودک روند رشد متفاوتی دارد، می تواند کمک‌کننده باشد.

اگر در اینکه آیا کودک‌تان رشد نرمالی دارد تردید دارید، بهتر است بدانید که حالت «نرمال» محدوده وسیعی را شامل می‌شود. برای مثال محدوده زمانی «نرمال» برای شروع راه رفتن بچه ها ۸ تا ۱۸ ماه است. بنابراین اشکالی ندارد، اگر کودک شما در ۱۴ ماهگی هنوز راه نمی‌رود.

اگر واقعا حس می‌کنید رشد کودک‌تان مشکلی دارد به غریزه خود اطمینان کنید و به ملاقات پرستار بهداشت کودک یا پزشک خانواده خود بروید.

پدر یا مادر بودن

به عنوان پدر و مادر، شما همواره در حال یادگیری هستید. هر پدر و مادری دچار اشتباه می‌شود و از تجربه آن اشتباه چیزی یاد می‌گیرد. خیلی خوب است که از دانسته‌های خود حس اعتماد به‌نفس داشته باشید و خیلی خوب است که ندانسته‌های خود را بپذیرید و آنها را از دیگران سؤال کنید. معمولا سؤالات احمقانه بهترین سؤالات هستند!

سلامت فیزیکی و ذهنی خود شما هم بخش مهمی از پدر یا مادر بودن‌تان است. اما اکثر والدین آنقدر توجه خود را معطوف به مراقبت از کودک می‌کنند که زمانی برای توجه به خودشان باقی نمی‌ماند. توجه بیشتر به خودتان به شما در درک، صبر، تصور و انرژی مورد نیاز برای پدر یا مادر بودن کمک می‌کند.

 به هر حال حتی بدون توجه به اینکه کودک شما در چه مرحله‌ای از رشد خود قرار دارد، هیچ موقع برای شروع کمک به فرزندتان، برای کار روی مهارت‌ها و تسلط بر چالش‌های جدید و ایجاد یک رابطه محبت‌آمیز با شما، دیر نیست.

 





نام
نام خانوادگی
ایمیل
عنوان
متن