امنیت تولد با مراقبت های دوران بارداری

1397/02/11

گفتگو با دکتر مریم اکبری، جراح و متخصص زنان و زایمان و عضو انجمن متخصصین زنان و مامایی ایران

 غربالگری ناهنجاری جنینی چیست و چه مراحلی دارد؟

ناهنجاری های مادرزادی جنین در دو تا سه درصد حاملگی ها، در جریان حاملگی یا بعد از تولد شناسایی می شوند و می توانند عامل ۲۰ درصد از مرگ و میر نوزادان باشد که به عنوان شایع ترین دلایل محسوب می شوند.

از طریق مجموعه ای از بررسی های آزمایشگاهی و سونوگرافی در مراحل مختلف بارداری احتمال تشخیص این ناهنجاری ها زیاد می شود. غربالگری در دو مرحله سه ماهه اول و دوم بارداری انجام می شود که پر کاربردترین پروتکل شامل سنجش ترانس لوسنسی گردن از طریق سونوگرافی و انالیت سرمی مادر است که به میزان ۷۹ تا ۸۷ درصد قدرت تشخیصی دارد و در سه ماه اول انجام می شود. تست دیگری به نامCELL FREE DNA وجود دارد که حتی در هفته دهم بارداری، در حاملگی های با خطر بالا پیشنهاد می شود. در نهایت در هفته هجدهم تا بیست و دوم سونوگرافی هدفمند آنومالی اسکن انجام می شود.

 

چقدر غربالگری را در دوران بارداری الزامی می دانید؟ چه کسانی در اولویت هستند؟

بر اساس پروتکل کشوری «انجمن متخصصین زنان و مامایی ایران» غربالگری باید برای تمام مادران باردار انجام شود، اما افرادی با سن بیش از ۳۵ سال، مادران دیابتی، مادرانی که سابقه زایمان نوزاد با ناهنجار یهای جنینی دارند، فردی که سابقه ابتلا به ناهنجاریهای کروموزومی در افراد فامیل درجه یک و دو خود و همسرش مشاهده می شود در اولویت هستند. هم چنین وضعیت حاملگی جا به جایی رابرتسونی متعادل در زن یا همسر وی که مؤید افزایش خطر تریزومی ۲۱ یا ۱۳ جنین است باید مورد بررسی قرار گرفته و تست های غربا لگری در مورد آنها انجام شود، اگر چه هزینه بیشتری نسبت به غربالگری های معمولی دارد.

 

قدرت تشخیص غربالگری چقدر است و چه اختلالات و نقایصی از این طریق قابل تشخیص است؟

غربالگری سه ماهه اول تا ۸۷ درصد قدرت تشخیصی دارد اما در مراحل بعدی غربالگری )مرحله تخصصی و فوق تخصصی پریناتولوژی( قدرت تشخیصی به ۹۵ درصد هم می رسد که شامل مجموع جواب های غربالگری سه ماهه اول همراه با تست چهارگانه سه ماهه دوم است. البته CELL FREE DNA درصد قدرت تشخیصی بسیار بالایی دارد که در موارد حاملگی پر خطر انجام می شود و اغلب مواردی مانند تریزومی ۱۳ (سندروم داون)، ۱۸ و ۲۱ ، ناهنجار یهای مربوط به ستون فقرات، مسمومیت بارداری و SLOS  که یک ناهنجاری عصبی است قابل تشخیص است.

 

بعد از خاتمه بارداری چه اتفاقی از نظر فیزیولوژیکی و روانی برای مادر می افتد؟

ختم بارداری که عملا با تشخیص نهایی قبل از هفته نوزدهم انجام می شود به لحاظ فیزیولوژیکی بهتر است به روش طبیعی انجام شده تا مادر کمترین میزان آسیب جسمی را ببیند، حتی در فردی که سابقه سزارین دارد. در موارد بسیار نادری هم به علت پاسخگو نبودن به روشهای القای سقط، خاتمه بارداری با روش هیستروتومی (عمل جراحی مشابه سزارین) صورت می گیرد. از نظر روانی هم عوارض این اتفاق به اندازه از دست دادن یک نوزاد کامل است و تأثیرات روحی و روانی بسیار بدی روی مادران دارد؛ هرچند مادر به تدریج در طول مراحل غربالگری آمادگی پذیرش این موضوع را پیدا می کند ولی ماه ها طول می کشد تا با این اتفاق کنار بیاید.

 

برخی مادران می گویند بر اساس تست های غربالگری در دوران بارداری به ما گفته شده جنین، مبتلا به سندرم داون است ولی بعد از تولد، کودک کاملا سالم به دنیا آمده است؟ مشکل از کجاست؟

موارد مثبت کاذب در نتیجه آزمایش ها وجود دارد، همانطور که قدرت تشخیصی صد درصد وجود ندارد ولی به هرحال این نتیجه هشداری برای بررسی بیشتر و جلوگیری از آسیب های احتمالی است؛ اما با آمنیوسنتز تشخیص قطعی خواهد شد هر چند این کار خطر نشت مایه آمنیوتیک و عفونت مادر و جنین را نیز به همراه دارد.

 




نظرات


نام
نام خانوادگی
ایمیل
عنوان
متن