چهارشنبه‌سوری یا عشق من به پدرم

1397/02/15

پدرم همیشه می‌گفت: «بچه‌ها احمق نیستند، باید آن‌ها را جدی گرفت و خود کودک شد.» به نظر من برای ساخت موسیقی کودک هم باید از تکنیک قوی استفاد کرد، هم از روح و صمیمت کودکانه و در نهایت نباید آن‌ها را دست‌کم گرفت. این بخشی از صحبت‌های کاوه باغچه‌بان، فرزند زنده‌یاد ثمین باغچه‌بان در گفتگوی اختصاصی با «دنیای کودک پارسی» است. این گفتگو به مناسبت انتشار آلبوم «چهارشنبه‌سوری» (که بخش دوم «رنگین‌کمون بود» و در ابتدا قرار بود «رنگین‌کمون۲» نام بگیرد) توسط نشر هرمس و نیز بزرگداشت زنده‌یاد ثمین باغچه‌بان انجام شده است. کاوه موسیقی‌دان و استاد رشته آهنگسازی در دانشگاه استانبول است.

خالق آلبوم به‌یادماندنی «رنگین‌کمون» می‌گفت اگر فضا و امکانات فراهم بود، می‌توانست تا امروز ده تا «رنگین‌کمون» برای بچه‌ها تولید کند؛ اثری که به‌گفته پسرش کاوه مصداقی است بر این موضوع که مفهوم این نوع موسیقی از طرف کودکان به‌خوبی دریافت شده و کودکان آن‌زمان که اکنون بزرگ شده‌اند، آن را به‌عنوان بهترین خاطرات بچگی خود می‌دانند.

 

 در خبرهای مربوط به آلبوم «چهارشنبه‌سوری» از شما به‌عنوان کسی که مسئولیت «بازیابی، تنظیم و مراحل اجرا»ی قطعات این آلبوم را برعهده داشته، ‌یاد شده. تا به‌ثمر رسیدن و انتشار این اثر شما دقیقاً چه نقشی داشتید؟

این اثر فقط روی کاغذ و به صورت پارتیتور وجود داشته و نقش من به صدا درآوردن این‌ها بوده است. (منظور از پارتیتور نت‌نویسی‌ای است که نت تمام بخش‌های سازی و آوازی یک ارکستر بزرگ، ارکستر مجلسی یا همنوازهای دیگر بر روی آن ثبت شده باشد.) به‌صورت معمول برای اجرای این‌گونه موسیقی به یک ارکستر سمفونیک و کُر احتیاج است و پس از تمرین، اجرای آن‌ها ضبط می‌شود. اما متأسفانه ما در استانبول شرایط ضبط و اجرای کار را به این‌صورت نداشتیم.

 

 منظورتان از شرایط و امکانات دقیقاً چیست؟

اجرای آنچه درباره‌اش صحبت شد، پرهزینه و کاری عظیم است و بدون تهیه‌کننده‌ای توانا یا پشتیبانی یک دولت امکان‌پذیر نیست. برای همین، نقش من در اینجا فقط مدیریت یا رهبری یک گروه نبود؛ من به‌ناچار تمامی مراحل کار را از ابتدا تا انتها به‌تنهایی انجام دادم. مثلاً اپریشن کامپیوتر، میدی رایتینگ، دمو رایتینگ، رکورد و ضبط تک‌تک نوازنده‌ها و خوانندگان کر، ادیت‌کردن آن‌ها (که خود پارامترهای زیادی دارد) و... به همین دلیل این کار خیلی زمان برد. البته سختی‌های کار همیشه مفصل هستند و من سعی کردم به‌طور خلاصه برایتان توضیح بدهم.

 

 دلیل تحمل این‌همه به قول خودتان «سختی» برای سامان‌یافتن آلبوم «چهارشنبه‌سوری» چه بود؟ رابطه یک پسر با پدر و اینکه دوست داشتید حاصل زحمات زنده‌یاد باغچه‌بان در نهایت منتشر شود یا دلایل و دغدغه‌های دیگری فارغ از نسبت خانودادگی هم داشتید؟

فکر می‌کنم بخشی از جواب این سؤال را در حرف‌هایم دادم. اما دلیل اصلی من برای انجام این کار در یک جمله عشق و ایمان به پدرم و موسیقی او بود.

 

مادر شما، یعنی زنده‌یاد اِولین باغچه‌بان، خود استاد پیانو و از چهره‌های شناخته‌شده موسیقی بود. ایشان چه نقش و سهمی در شکل‌گیری و به‌ثمر رسیدن این آلبوم داشت؟

ایشان بزرگ‌ترین پشتیبان و مشوق من بودند و با خرده‌صدایی که برایشان باقی مانده بود (صدایشان را به‌خاطر استرس زیاد از دست داده بودند) با اصرار من در کر شرکت کردند.

 

یکی دیگر از هنرمندان نام‌آشنایی که از هنرش در آلبوم «چهارشنبه‌سوری» استفاد شده، زنده‌یاد پرویز کلانتری است. جریان این همکاری چه بود و آیا پدرتان و زنده‌یاد کلانتری رابطه دوستانه هم داشتند؟

نقاشی پرویز کلانتری را به صورت تصادفی بین تصویرگری‌های اوریجینال «رنگین‌کمون» پیدا کرد و می‌دانم که به هر حال آقای کلانتری این کار را بعد از «رنگین‌کمون» به پدرم رسانده‌اند. ایشان و پدرم و نیز خانواده‌هایمان، به‌جز رابطه کاری و هنری، دوستی نزدیکی با هم داشتند.

 

 پس از انتشار تازه‌ترین اثر زنده‌یاد باغچه‌بان، درباره قطعه «چهارشنبه‌سوری» این‌طور توضیح دادید: «قطعه چهارشنبه‌سوری را که برای گروه کُر و ارکستر سمفونیک نوشته شده و ۱۲ دقیقه طول می‌کشد، به‌صورت سه دقیقه‌ای با صدای خود او تنظیم کردم، تا هدیه و یادگاری باشد برای تمام فرزندان کوچک و بزرگ ایران‌زمین از طرف باغچه‌بان کودکی». دلیل این تغییر چه بود؟

تنظیم سه دقیقه‌ای از قطعه «چهارشنبه‌سوری» برای این بود که صدای پدرم را داشتم و فکر کردم که جالب است اگر فقط از قسمت‌های شاد «چهارشنبه‌سوری» استفاده کنم.

 زنده‌یاد ثمین باغچه‌بان را همه با موسیقی کودک می‌شناسند، اما آلبوم «چهارشنبه‌سوری» توسط ناشرش (هرمس) این‌طور معرفی شده: «چهارشنبه‌سوری را به‌درستی نمی‌توان در قالب موسیقی کودک گنجاند و شاید بهتر باشد آن را موسیقی برای دوران کودکی خودمان بنامیم». این آلبوم دقیقاً برای چه گروه سنی‌ای منتشر شده؟

 پدرم وقتی شروع به ساختن قطعات «چهارشنبه‌سوری» کرد، نیتش این بود که «رنگین‌کمون» دوم را درست کند، ولی این قطعات از لحاظ وضعیت احساسی و وطنی به موسیقی برای بزرگسالان تبدیل شدند و به نظر من مخاطب آن بزرگسالان هستند؛ یعنی زبان کودکانه شعرها بیشتر جنبه نمادین دارد. 





نام
نام خانوادگی
ایمیل
عنوان
متن