امنیت کودک؛ از قانون‌گذار ساکت تا خودروساز بی‌مسئولیت


برابر آمارهای اعلامی از سوی مسئولان، متاسفانه تصادفات عامل اصلی مرگ و میر در کودکان ایرانی است. مرگ سالانه سه هزار کودک و مصدومیت بین ۶۰ تا ۱۰۰ هزار کودک ایرانی غیر قابل چشم‌ پوشی است و باید برای تامین امنیت جانی کودکان تدبیری فوری اندیشید.. متاسفانه در قوانین حاکم هیچ‌گونه قانونی که در آن امنیتجانی کودکان در رانندگی مورد توجه واقع شود به چشم نمی‌خورد و این در حالیاست که تامین شرایط لازم برای ارتقاء سطح سلامت جامعه از جمله کودکان وظیفه اصلی دولت‌ها و مراجع ذیربط است. درشرایطی شاهد این آمار تاسف برانگیز در خصوص مرگ این غنچه‌های ناشکفته هستیم که با تغییرات اندک در قوانین و الزامقانونی بر استفاده از صندلی کودک می‌توانیم به نحو چشمگیری از لطمات جبران‌ناپذیر این تصادفات که متاسفانه سایه آنهمه شهروندان را تعقیب می‌کند، جلوگیری کنیم.

 فرهنگ صندلی کودک، فرهنگ غریب و ناآشنایی برای بسیاری از ما ایرانیان است به طوری که کمتر شاهد هستیم که در این رابطه والدین حساسیت‌های لازم را به خرج داده و با تهیه صندلی کودک، امنیت او را به عنوان اصلی‌ترین حقوقش تامین کنند. متاسفانه شرکت‌های خودروسازی نیز در این رابطه هیچ‌گونه احساس مسئولیتی ندارند. در این میان بازگشایی مدارس و تردد بخشی از کودکان با سرویس‌های خصوصی بدون توجه به استانداردهای لازم نیز نگرانی‌ها را دوچندان کرده است.

جالب است بدانیم در کشور ما صرفا «در آغوش گرفتن کودکان در حین رانندگی» مشمول جریمه است، یعنی اگر راننده در حین رانندگی کودکی را در آغوش داشته باشد، در کلانشهرها و مراکز استان‌ها و جاده‌های بین شهری و مناطق آزاد تجاری و صنعتی ۵۰۰ هزار ریال جریمه خواهد شد. در سایر شهرها این میزان به ۴۰۰ هزار ریال و در روستاها و راه‌های روستایی به ۳۰۰ هزار ریال می‌رسد. اما بد نیست در این میان به حساسیت‌های موجود در خصوص سلامت کودکان در بعضی از کشورهای اروپایی نیز اشاره‌ای داشته باشیم.

 در کشورهای توسعه یافته دنیا، ایمنی کودک و حفظ سلامت او از مهمترین اولویت‌هایی است که برای آن پیش‌بینی‌های دقیق و جامعی در قوانین و مقررات این کشورها صورت گرفته است. بدیهی است که دامنه این حفاظت بسیار گسترده است و زمینه‌های مختلف جسمی و روانی کودک را در بر می‌گیرد. به واقع، در کشورهای توسعه‌یافته همچون کشورهای اروپای غربی و آمریکای شمالی، حکومت‌ها خود را شریک والدین در تربیت و حفاظت از کودکان می‌دانند. از همین‌رو، جدای از مسئله عاطفه والدین به کودکان که بخش بزرگی از تربیت و امنیت کودک را در محیط خانواده فراهم می‌آورد، دولت‌ها هم با تنظیم قوانین و مقررات مقتضی، این روند، یعنی روند حفاظت از سلامت روانی و جسمی کودک را تکمیل می‌کنند. این قانونگذاری هم در مسایل کلانی چون آموزش و پرورش، حضانت، بهداشت و درمان و امثال این‌ها انجام می‌گیرد و هم در مسایل خردتری که مربوط به زندگی روزمره کودکان است.

 مسئله نحوه سوار کردن کودکان زیر ۱۸ سال در خودروهای سواری، یکی از همین مسایل خرد است که در ظاهر امری معمول و پیش پاافتاده به نظر می‌رسد و  شاید در ذهن بسیاری از افراد نیازی به تدوین قانون و مقررات برای آن نباشد، ولی همین مسئله به ظاهر کوچک، به واسطه ارتباط مستقیم با ایمنی و سلامت کودکان و اینکه در صورت بروز هرگونه رویداد ناگوار رانندگی می‌تواند جان کودک را به خطر بیاندازد، اتفاقا به لحاظ عقلی و منطقی محتاج قرار گرفتن در اولویت قانونگذاری است.

 متاسفانه، در کشور ما مانند بسیاری از کشورهای در حال توسعه دیگر، به چنین مسئله مهمی تاکنون توجه بایسته و شایسته نشده است. گرچه در سال‌های اخیر، پیشرفت‌های قابل توجهی در زمینه قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی در کشور صورت گرفته است و نیروی انتظامی توانسته با افزایش به‌جا و شایسته، سخت‌گیری‌ها در اجرای قوانین و افزایش جریمه‌های رانندگی، تا حد قابل توجهی شماری از تخلفات قدیمی و معمول در کشور را کنترل کند -که جا افتادن مسئله بستن کمربند در صندلی‌های جلوی خودروهای سواری مصداق آن است- اما هنوز تا نقطه مطلوب در این زمینه راه درازی در پیش است. در ادامه نگاهی به متن قوانین مرتبط در سه کشور اروپایی فرانسه، آلمان و بریتانیا می اندازیم:

فرانسه

  اگر شما برنامه‌ای برای رانندگی در فرانسه دارید، آشنا شدن با قوانین رانندگی انتخابی عاقلانه خواهد بود. در اینجا، به قوانین و مقرراتی که شما باید قبل از سفر نسبت به آن آگاه باشید اشاره خواهد شد. این مقررات شامل قوانین رانندگی فرانسه و اطلاعات مهم درباره ایمنی کودک خواهد بود که می‌تواند به شما در جلوگیری از دردسرهای قانونی کمک کند.

حداقل سن رانندگی در فرانسه ۱۸ سال است، اما بستگی به عرضه‌کنندگان خودرو اجاره‌ای دارد که ممکن است از رانندگان زیر ۲۱ یا ۲۳ سال حق‌الزحمه بگیرند. این حق‌الزحمه معمولاً زیاد نیست، اما به ازای هر روز اجارة خودرو حساب می‌شود.

 در فرانسه کودکان زیر ۱۰ سال اجازه ندارند در صندلی جلو خودرو بنشینند. استثنائات شامل مواردی می‌شود که صندلی عقب نباشد، کودکان زیر ۱۰ سال در صندلی عقب نشسته باشند یا صندلی عقب کمربند ایمنی نداشته باشد.

 در حالی که هیچ حداقل ارتفاعی در رابطه با استفاده از صندلی‌های پشتیبان در قوانین بزرگراهی فرانسه وجود ندارد، AutoEurope توصیه می‌کند که کمترین ارتفاع -۱۵۰ سانتی‌متر یا  ۵۹ اینچ- در دستورالعمل اروپایی رعایت شود. کودکان زیر ۱۰ سال باید به یک صندلی یا محدود کننده با سایز مناسب مجهز باشند.

آلمان

 حداقل سن رانندگی در آلمان ۱۸ سال است، اما رانندگان با سن ۲۴ سال و جوان‌تر روزانه با «جریمه اضافی رانندگان جوان» مواجه هستند. هرچند بسیاری از اجاره‌دهند‌گان خودرو، شرط سنی سختگیرانه‌تری با حداقل سن ۲۱ سال اتخاذ می‌کنند.

کودکانی با سن  زیر ۱۲ سال یا قدِ زیر پنج فوت، باید در صندلی عقب بنشینند. صندلی پشتیبان کودک برای کودکان در صندلی عقب تا سن ۱۲ سالگی الزامی است، اگرچه محدودیت‌های قد و وزن در موارد خاص اعمال می‌شود.

بریتانیا

مهم است مطمئن شوید که کودک شما در طول رانندگی در جای مناسبی قرار گرفته است، یعنی: مطابق استاندارد سازمان ملل،  قانونECE Regulation ۴۴.۰۴  یا  R ۴۴.۰۳یا قانون جدید R۱۲۹، صندلی  i-size است. در واقع شما باید دنبال برچسب E بر روی صندلی باشید. این صندلی برای سایز و وزن کودک شما مناسب است و به درستی بر مبنای دستورالعمل کارخانه ساخته شده است. انواع مختلفی از صندلی‌ها در دسترس است. آنها بر مبنای وزن کودکان که کدام برای آنها مناسب است به گروه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند.

صندلی‌ها با گروه‌های سنی مختلفی مطابقت دارند، اما این وزن کودک است که در زمان تصمیم‌گیری درباره انتخاب نوع صندلی، اهمیت دارد. صندلی‌های i-size برای محافظت کودکان از پشت سر تا حداقل ۱۵ ماهگی، طراحی شده است.

تغییر مقررات درباره صندلی پشتیبان کودک 

مقرراتِ صندلی پشتیبان کودک بررسی شده و ممکن است تغییر کند، چنانچه صندلی‌های پشتیبان کودک، تنها برای استفاده کودکان بلندتر از ۱۲۵ سانتی‌متر و وزن بیشتر از ۲۲ کیلوگرم تایید خواهد شد. به هر صورت، هنوز تصمیمی اتخاذ نشده و تاریخی برای تغییر قانون تعیین نشده است. (بعضی گزارش‌ها می‌گویند سپتامبر ۲۰۱۶؛ اما این تاریخ تایید نشده است).

اگر تغییرات اتفاق بیفتد، تنها برای صندلی‌های پشتیبان کودکی که به تازگی به فروش می‌رسند اعمال خواهد شد، نه آنهایی که اکنون استفاده می‌شوند. بنابراین در صورتی که والدین از صندلی‌های قدیمی استفاده کنند - که مطابق با قوانین موجود است- و قانون جدید اعمال شود، آنها قانون را زیر پا نگذاشته‌اند و نیازی نیست که والدین با تغییر هر قانونی، صندلی‌های جدید بخرند.

امید می‌رود که وکلای ما در خانه ملت با تصویب قانونی فوری درباره سلامت کودکان در رانندگی، امنیت جانی کودکانمان را به استانداردهای جهانی نزدیک کنند.

 


معصومه طهماسبی‌زاده



نام
نام خانوادگی
ایمیل
عنوان
متن